Level 9 Level 11
Level 10

ҚАРЛҰҚ ҚАҒАНАТЫ


71 words 0 ignored

Ready to learn       Ready to review

Ignore words

Check the boxes below to ignore/unignore words, then click save at the bottom. Ignored words will never appear in any learning session.

All None

Ignore?
756-840
ҚАРЛҰҚ ҚАҒАНАТЫ
қарлұқтар
Ү ғасырдағы жазба деректерде тирек (теле) тайпаларының құрамында кездеседі
Бұлақ
. Қытай деректеріндегі Алтай тауының баурайын мекендеген қарлұқтардың руы
яғма, жікіл, ташлық
ҮІІ ғасырдың басындағы қытайдың «Таньшу» хроникасында көрсетілген қарлұқтардың құрамындағы тайпалар
9
Араб тарихшысы әл- Марвизидің хабарлауынша қарлұқтардың құрамына кірген тайпалардың саны
Үш жікіл, үш бескіл, бұлақ, көкеркін және тухси
9 тайпа
ежелгі түріктер
Араб- парсы деректері бойынша қарлұқтар
Алтай тауынан Балқашқа дейін
Қарлұқтардың негізгі топтасқан жерлері
Әл- Марвизи өз еңбегінде:
«Қарлұқтар бұрын Тулис(Алтай) тауында тұрды және тоғыз –оғыздарға құл болды. Мұнан кейін олар өздерінің билеушілеріне қарсы көтерілді. Түргештердің елін жаулап алды, ал ол жерден мұсылман елдеріне қарай жылжыды.» деп жазады
басмыл және ұйғырлармен бірігіп
742 жылы қарлұқтар Шығыс Түрік қағанатын жеңеді
Ұйғыр қағанаты(742-840жж.)
Нәтижесінде Моңғолияда құрылған жаңа мемлекет
Ұйғыр қағанатынан жеңіліп, Жетісуға қарай қоныс аударды
VІІІ ғасырдың ортасы (746 жылы) қарлұқтар
756
Қарлұқтар Түргеш қағанатының әлсірегенін пайдаланып, өздерінің мемлекетін құрды
Ибн Хау Кәль
Қарлұқтар жерін шығыстан батысқа қарай жүріп өту үшін 30 күн керек- деп көрсеткен
Суяб
Қарлұқ қағанатының орталығы
Қаған (840 жылға дейін жабғу)
Қарлұқ қағанатының жоғарғы билеушісі
766-775 жылдары Қашқарияны
Қарлұқтар Қытайдан төнген қауіпті жою үшін жаулап алды
Ұйғырларға
ІХ ғасырдың басында қарлұқтар жеңіліс тауып, тәуелді болды
Енисей қырғыздарымен
. 840 жылы қарлұқтар Ұйғыр қағанатын талқандады
Жеңіспен аяқталды
. Қарлұқтардың Ұйғыр қағанатына қарсы жиырма жылға жуық уақытқа созылған күресі
Білге-күл Қадырхан
Ұйғыр қағанатын жеңгеннен кейін өзін «қаған» жария еткен Испиджаб қаласының билеушісі:
Самани әулеті
ІХ ғасырдың ортасында қарлұқтарға қарсы «ғазауат соғыс» жариялаған
Тараз, Испиджаб
Қарлұқтарға қарсы «ғазауат соғыс» жариялаған, саманилердің басып алған қалалары
Базар Арслан, Оғұлшақ.
Саманилерге қарсы күрес жүргізген Білге күл Қадырған екі баласы
ІІ ғасырға
қарлұқтардың арабтарға қарсы күресі созылды
Таразда
Саманилер мешіт салдырды
уақытша Қашғар қаласына көшуге мәжбүр болды
қала билеушісі оғұлшақ қаған
Соғды, Шаш ферғаналықтармен бірігіп жүргізген күрес кезеңі
712-713 -756 жылдары
ҮІІІ ғ. екінші жартысы- ІХ ғ. аяғы
арлұқтардың арабтардан жиі жеңіліс тапқан кезеңі
940 жылы Қашғардың түрік билеушілері
Қарлұқтардың қиын жағдайын пайдаланып , Баласағұн қаласын басып алып, қарлұқ қағанатын талқандаған
ІІ ғасыр (184жыл.)
Қарлұқ қағанаты Жетісуда үстемдік етті
«Диуани- лұғат ат Түрік» М.Қашқари, Араб –қыпшық сөздігі
Қарлұқтардың (түріктердің) балық аулаумен айналысқандығын дәлелдейтін балық аулауға қажетті құрал- саймандардың атаулары кездеседі
«Хұдут әл- алам» (Әлемнің шекаралары)
«Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс бар. Олардың ішінде : Құлан,Мирки, Атлах, Балық, Барсхан, Талғар сияқты атақтылары бар.» деп хабарлаған қолжазба
Құлан, Мерке, Барсхан
Қарлұқтар тұсында Шу және Талас өзендері маңында пайда болған қазбалар
Әл- Идриси
«Қаған қаласының халқы көп, бекінісі мықты, әскері және қару –жарағы мол» деп жазған
Балбал
Аталар зиратының басына қойылған тастан жасалған мүсіндер
ҮІІ- ҮІІІ
Зират басына құлпытас орнату, оған жазу жазып қою әдеті дами бастайды
б.з.б. І мыңжылдық (б.з.б. Ү ғ.)
Көне түрік жазуының алғашқы даму кезеңі
Жетісуда табылған, мәйіттің жанына қойылған күміс зереннің түбіндегі жазу
* Дәлел:
Худуд әл-Ғалам»
«Қарлұқ тұрған аймақ халық неғұрлым жиі қоныстанған және ең бай жерлер»- деп жазылған еңбек
Күлтегін
«Қарлұқтарды қырып басып алдық» деп қарлұқтардың Шығ Түрік қағанаты құрамында болғанын білдіретін дерек
Соғды,Шаш, Ферғана халқымен
712-713 ж Қарлұқтар арабтарға қарсы күресте кімдермен бірікті
Қарлұқтар
737 ж Тоқарстандағы арабтарды талқандауға түргештермен біріккен тайпа
Жетісуға
746 ж қарлұқтар ұйғыр қағанатынан жеңіліп, қайда қоныс аударды
түргеш, қарлұқ
751 жАтлах шайқасына қатысқан түрік тайпалары
Болат(бұлақ)
V ғ Қарлұқтар қандай атпен белгілі болды
Қарлұқ
VIII ғ Дың ескерткіштері кең тараған мемлекет
Дың ескерткіштері
VIII ғғҚарлұқ, Қимақ қағанаттары дәуіріндекең тараған,киіз үйге ұқсас діни құрылысжүйесі
Қыпшақ
XII ғ бастап қаңлы, қарлұқ, жікіл тайпалары құрамына кірген мемлекет
Ақыртас
Академик Байпақовтың зерттеуі бойынша ҮІІ-ҮІІІғасырлар арасындабасталып,Қарлұқ қағанаты кезінде, яғни 766-893ж.ж. арасында салынып, бітпей қалған құрылыс
Қарлұқ
Ақыртас ғимаратысалына бастаған кезең
қарлұқтар
Алтайдан Сырдарияның орталық ағысына дейінгі аймақты алып жатқан ірі тайпалар одағы
Тараз
Археологтардың мәліметінше Қарлұқ қоныстарынан бастауалған қала
Арабтар жағына шықты
Атлах шайқасында(751ж.) қарлұқтар
лазана мен фаракия
Әл Марвазидің деректерінде кездесетін қарлұқ рулары
Тирек
Б.з.V ғ Қарлұқтар қай тайпаның құрамында кездеседі
Найман, Бұйрық, қарлұқ
Батый хан Шайбани ханға қосшы етіп берген тайпалар
Төрт түлік малдың барлығы
Жазба деректерге қарағанда қарлұқтар өсірген мал түр
Қарлұқ
Қарахан мемлекетінің құрылуында басты роль атқарған тайпа
Бұлақ, жікіл, ташлық
Қарлұқ бірлестігінің құрамына кірген тайпалар
Баласағұн
Қарлұқ қағанатының көпшілік ақсүйек, шонжарлары тұрған екінші астанасы
Қарахан
Қарлұқ мемлекетінің ыдырауына байланысты батыста Жетісудан Испиджапқа және Шығыста Қашқарға дейінгі аумақ қараған мемлекет
Жабғу
Қарлұқ тайпалары көсемдерінің 840ж. дейін иеленген лауазымы
200 жылдай
Қарлұқ тайпаларының Жетісуда билік еткен уақыты
Елтебер
Қарлұқ тапйпаларының көсемдері иеленген титул
766-775
Қарлұқтар Қашғарияны жаулап алған жылдар
«Таншу»
Қарлұқтар туралы мәлімет беретін қытай жазбасы
20 жылға жуық
Қарлұқтар Ұйғыр қағанатына қарсы қанша жыл соғысты
Білге Күл-Қадырхан
Қарлұқтардың тұңғыш қағаны
Бұлақ
Қытай деректері бойынша Алтай тауын мекендеген Қарлұқ тайпасы
737ж
Сұлудың қарлұқтармен бірігіп, Тоқарстандағы арабтарды талқандауы