Level 10 Level 12
Level 11

ОҒЫЗ МЕМЛЕКЕТІ


75 words 0 ignored

Ready to learn       Ready to review

Ignore words

Check the boxes below to ignore/unignore words, then click save at the bottom. Ignored words will never appear in any learning session.

All None

Ignore?
ІХ аяғы- ХІ басы
ОҒЫЗ МЕМЛЕКЕТІ
Батыс Жетісу
ҮІІ ғасырда Түрік қағанатының құрамында болған оғыз тайпаларының мекендеген өңірі
Жетісу мен Ыстықкөл мен Шу аралығында тұрған
М.Қашқаридің сөздігінде оғыздар
қарлұқтар
. ҮІІІ ғасырдың ортасында оғыздарды Жетісудан Сыр бойына ығыстырған:
кангар- печенегтердің қарсылығына тап болды
Оғыздар Сырдария аймағында жергілікті
печенегтер
Оғыздармен болған ұзақ жылдарға созылған күрес нәтижесінде жеңіліп, батысқа қарай жылжуға мәжбүр болған
Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңын жаулап алды
ІХ ғасырдың басында оғыздар қимақтармен бірлесіп кангар- печенегтерді талқандап
ІХ ғаяғы- Хғ басы
Сырдарияның орта және төменгі ағысында Оғыз мемлекеті құрылды
Әл- Якубидің (ІХғ.) жазбасында берілген
Оғыз мемлекеті жайлы алғшқы дерек
Янгикент(Жаңа Гузия)
Оғыз мемлекетінің орталығы
«Мафазат ал- ғұз» (*Оғыз даласы, содан кейін Дешті Қыпшақ)
Батыста хазарияға дейінгі жерді, Каспий маңын , орталық, оңтүстік шығыс Қарақұм және Қызылқұм аймағын алып жатқан
кангар- печенегтердің біразы, Сырдария аңғарынан, Арал маңының және Каспий бойының далалық тайпалары- тілі жағынан түркілене бастаған, арғы тегі үнді- еуропалықтар финн- угорлар кірді
Оғыздардың құрамына
имур, баяндур, кайлар (кайлар- ең беделдісі)
Қытай дерекетері бойынша оғыздардың құрамына кірген тайпалар
24
М.Қашқаридің мәліметі бойынша оғыздардағы тайпалар саны
(12 тайпаға түскен кезі- ол тайпалардың бір- біріне қосылып, халықтық дәржеге көтеріле бастаған кезі.)
Әл –Марвази оғыздардың 12 тайпасы жөнінде жазады
12
«Оғызнама» дерегі бойынша оғыз мемлекетіндегі аймақтар саны
«бой», «оба», «көк»
Оғыздардағы тайпалық және рулық бөлімшелері
ұрықтар мен аймақтарға бөлінген
оғыздар
рулық атақты тұқымдар, әулеттер аталған
Ұрық
уыз, садақтың оғы, өгіз
Оғыз сөзінің мағынасы:
әскери демократия
Оғыз мемлекетінің қоғамдық құрылысы
жабғу
Оғыз мемлекетінің жоғарғы билеушісі
иналдар
Оғыз мемлекетіндегі тақ мұрагері
күл- еркіндер
Жабғудың кеңесшілері
қаңқаш
Оғыздарда күл- еркін тарапынан шақырылған шонжарлар кеңесі
жылына бір рет
Оғыздарда халық жиналысы шақырылды
Ұлы және Кіші құрылтай
«Оғызнама» дастаны бойынша оғыз дәулетінің біртіндеп дамуына байланысты , ел басқарудың ең жоғарғы орны болған
Жабғу сайлағанда боз оқтардың артықшылығы болған
Ұлы құрылтайда жабғу өз ұлдарын боз оқ (бұзұқтар) оң жағына, ақсүйектерді үш оқ (ұшұқтар) деп сол жағына отырғызған
печенегтерді
ІХ ғасырдың аяғында оғыздар қарлұқ, қимақ тайпаларымен бірлесе отырып өздеріне бағындырды
«Оғызнама»
Печенегтердің оғыздардан ойсырай жеңілгендерін баяндайтын шығарма
Хазар
Оғыздардың Қара теңіз, Дон өзенінің бойындағы жайылымды жаулап алуларына бөгет болған мемлекет
Киев Русімен
965 жылы оғыздар хазарларға қарсы әскери одақ құрды
орыстың кнәзі Святослав
«Оғызнама» дастаны: «Ұрысбек Сақлаппен келісім жасалған» дейді. Мұндағы «Ұрысбек оғлы Сақлап»
985 жылы
Оғыздар Киев кнәзі Владимирмен одақтасып, бұлғарларға жорық жасады
торк
Орыс жылнамаларындағы оғыздардың атауы
шектен тыс алынатын салық
Х ғасырдың аяғы мен ХІ ғасырдың басында Әли ханның кезінде мемлекет жағадайының күрт нашарлауының және халық көтерілістерінің жиілеуінің басты себебі
салжұқтар
Оғыз мемлекетіндегі саяси тұрақсыздықты пайдаланып, Жент қаласын басып алған
Шахмәлік
Оғыз мемлекетінің күшеюіне үлес қосқан билеуші
1041
Оғыздардың соңғы жабғуы Шахмәлік Хорезмді жаулап алды
1043
Шахмәлік көтеріліске шыққан салжұқтардың қолынан қаза тапты
Қыпшақтар
ХІ ғасырда оғыздарды Сырдария, Арал маңынан біржола ығыстырған
Шығыс Еуропа мен Кіші Азияға көшіп кетті
Оғыздардың көршілігі қыпшақтардың қысымымен
жартыай көшпелі, жартылай отырықшы мал шарушылығы
Шаруашылығы
Әбу Райхан әл- Бируни
Оғыздардың күз айларында Хорезм шекарасына дейін, ал кейбір бөліктерінің Ұлытау баурайына дейін көшіп жүргенін айтқан ғалым
Ибн Хаукәл
Түркістан аймағындағы оғыздардың елтірі беретін (қаракөл) қойларды өсіретінін жазған
мал өнімдері
Көршілес жатқан Орта Азия, Қытай сияқты елдермен айырбас сауданың шикізат көзі ретінде пайдаланылған
суармалы
. Оғыздар айналысқан егіншілік түрі
Жанкент, Жент, Жуара
Сырдарияның төменгі ағысындағы қалалар
Қарнақ, Сүткент, Фараб, Сығанақ
Махмұд Қашқари Сырдарияның орта ағысындағы қай қалалар туралы жазған
Әл- Идриси жазған
«Ондағы шеберлер темірден ғажайып әдемі бұйымдар жасайды» деп Оғыздар мен Қимақтар туралы
әл- Жахиз
«Түріктер қолөнердің барлық түрін істейді...қару, жебе, ер- тұрман, қорамсақ, найза жасайды» деп жазған араб жазушысы
ХІ
«Қорқыт ата» кітабы мен «Оғызнама» дастанының қағазға түсе бастаған уақыты
Күлтегін жазбасында
«Оғыз білге тамғашының» мөрші болғандығы туралы дерек кездеседі
Араб тілі
«Оғызнама» дастаны IX ғасырда аударылған тіл
Парсы
«Оғызнама» дастаны VІ ғасырдааударылған тіл
Орыс жылнамаларында
985 ж кінәз Владимирдің оғыздармен одақтаса отырып, Еділ бұлғарларын талқандағаны туралы дерек
Әли
X ғ соңы мен ХІ ғ басында оғыздардың әлсіреуі осыжабғудың тұсында
Оғыз
XI ғ қыпшақ хандығының қолына толығымен көшкен қағанат жері-
оғыздар мен қимақтардың
XI ғ қыпшақтар аталған тайпалардың көнтеген аумақтарын иеленді
Рашид-ад дин
XIIIғ Оғызнаманы бірінші жазып қалдырған
Әбілғазы
XVII ғ Оғызнаманы толық жазып қалдырған
«Оғызнама»
XIV-XV ғғ қыпшақ тілінде жазылған туынды
Оғыздар мен түркімендерде
Қойға табыну кең тарады
Оғыз
Қорқыт қай тайпадан шыққан
Оғыз
Құрамына арғытегі фини угорлар,үнді еуропалық тайпалар енген мемлекет
Қара теңіз, Дон өзенінің бойына жету
Оғыз билеушілерінің сыртқы саясаттағы басты мақсаттарының бірі
Орта Азия, қытай елдері
Оғыз мемлекеті мен өнімдерімен айырбас сауда жүргізгенелдер
Сырдария
Оғыздар астанасы Янгикент орналасқан өзен
Мал өнімдерін өңдеу
Оғыздарда кәсіпшілік пен қолөнердің басты, дамыған түрі
Малға меншік
Оғыздарда мүлік теңсіздігінің негізі болды
Араб жазбалары
Оғыздардың«қойлары құйрықты келеді» деп мәлімет беретін
Орыс мемлекеті
Оғыздардың Еуропа мен Азияны байланыстыратын сауда жолына ие болуына мүдделі болды
Каспий теңізінің далаы аймағы
Оғыздардың жазғы жайылым жерлері
Хазарлар
Оғыздардың Қара теңіз,Дон өзенінің бойындағы жақсы жайылымды қарату саясатына кедергі болған
Маңғыстау мен Үстірт, Еділ бойынан өтіп, Еуропаны Азиямен байланыстыратын аса маңызды жолға ие болу
Оғыздардың сыртқы саясатта алдарына қойған басты 2 мақсат