Level 24 Level 26
Level 25

نمونه گیری


62 words 0 ignored

Ready to learn       Ready to review

Ignore words

Check the boxes below to ignore/unignore words, then click save at the bottom. Ignored words will never appear in any learning session.

All None

Ignore?
نمونه گیری
انتخاب مجموعه ای از عنصرهای جمعیت به نحوی که توصیف آن عنصرها پارامترهای کل جمعیت را به درستی نشان دهند
عنصر
آن واحدی که درباره ش اطلاعات جمع آوری می شود و مبنای تحلیل را فراهم می سازد. در هر تحقیق عنصرها و واحدهای تحلیل غالبا یکسانند اما عنصر به انتخاب نمونه و واحد تحلیل به تحلیل داده ها شااره می کندد
جمعیت
مجموعه افراد، اشیا یا نمودهایی را که یک یا چند صفت مشترک داشته باشند و یکجا در نظر گرفته شوند مثلا ساعات کار روزانه کارگران یک کارخانه
واحد نمونه گیری
عنصر یا مجموعه ای از عنصرها که برای انتخاب در مرحله ای از نمونه گیری مورد ملاحظه قرار می گیرد
چهارچوب نمونه گیری
فهرست جامعه آماری/ فهرست اصلی واحدهای نمونه گیری
واحد مشاهده
واحد جمع آوری اطلاعات/ عنصر یا مجموعه ای از عنصرها که از آنها اطلاعات جمع آوری می شود/ اغلب با واحد تحلیل یکسان است اما نه همیشه/ مثل مصاحبه با سرپرست خانوار برای جمع آوری اطلاعات خانوار
پارامتر
شرح خلاصه متغیری معین در یک جمعیت/ میانگین درآمد همه خانواده ها در یک شهر/ توزیع سنی جمعیت شهر
آماره
شرح خلاصه متغیری معین در یک نمونه/ میانگین درآمد اعضای یک نمونه/ توزیع سنی آن نمونه
کاربرد آماره
آماره های نمونه برای برآورد میانگین جمعیت مورد استفاده قرار می گیرند
فاصله اطمینان
دامنه ای که احتمال دارد پارامتر جمعیت در آن قرار گیرد/ هر قدر این دامنه برای آماره ای معین وسیع تر شود، اطمینان ما افزایش می باید
سطوح اطمینان
میزان اطمینان ما از اینکه میانگین جمعیت آماری در دامنه فاصله اطمینان قرار می گیرد
عوامل کلیدی محاسبه حجم نمونه
درجه دقت مورد نظر/میزان تغییر (واریانس) در جمعیت برحسب خصوصیات اصلی مورد مطالعه/ هزینه و دقت مورد نیاز برای انجام تحقیق
انواع کلی نمونه گیری
نمونه گیری احتمالی/ نمونه گیری غیراحتمالی
نمونه گیری احتمالی
هر فرد جمعیت شانس/احتمال برابری یا دست کم معینی برای انتخاب شدن دارد
نمونه گیری غیراحتمالی
پاره ای از افراد شانس بیشتر اما نامعینی برای انتخاب شدن دارند
انواع نمونه گیری احتمالی
تصادفی ساده/سیستماتیک/طبقه بندی شده یا مطبق/خوشه ای چند مرحله ای/
نمونه گیری تصادفی ساده
شانس افراد برای انتخاب شدن برابر است
مراحل نمونه گیری تصادفی ساده
تهیه چارچوب کامل نمونه گیری/ شماره گذاری همه موردها با شروع از شماره یک/ تعیین حجم نمونه/ انتخاب شماره ها از جدول اعداد تصادفی به اندازه حجم نمونه
مشکل اصلی نمونه گیری تصادفی ساده
نبود چارچوب نمونه گیری مناسب و عدم تمرکز جغرافیایی جمعیت
نمونه گیری سیستماتیک
در این نمونه گیری نیز مثل تصادفی ساده، شانس انتخاب افراد با هم برابر است
مراحل نمونه گیری سیستماتیک
مشخص کردن نسبت نمونه گیری/مشخص کردن فاصله نمونه گیری//انتخاب اولین نمونه/ جمع عدد نمونه اول با فاصله نمونه گیری برای به دست آوردن نمونه های بعدی
نسبت نمونه گیری
عدد حاصل از تقسیم حجم نمونه به حجم جمعیت
فاصله نمونه گیری K
عدد حاصل از تقسیم حجم جامعه به حجم نمونه
رابطه نمونه گیری سیستماتیک
شماره نمونه مورد نظر = (n-1) k+i/ n=نمونه مورد پرسش/k=فاصله نمونه گیری/ i=شماره اولین نمونه که به صورت تصادفی انتخاب شده
تورش در نمونه گیری سیستماتیک
برای اجتناب از تورش در این نمونه گیری باید مراقب تناوب در چارچوب نمونه گیری باشیم/ تناوب یعنی نوع خاصی از افراد در فاصله های منظمی در چارچوب نمونه گیری قرار گرفته باشند
نمونه گیری طبقه بندی شده (مطبق)
در این نوع نمونه گیری واریانس بین طبقات زیاد ولی در داخل طبقات کم است
نمونه گیری مطبق کی به کار می رود؟
زمانی که جامعه آماری دارای ساختی همگن و متجانس نبوده و از اجزای گوناگون تشکیل شده باشد
مثال برای نمونه گیری مطبق
سنجش میزان رضایت از وضعیت غذایی دانشگاه/ ابتدا دانشگاهیان را به گروه های همگن طبقه بندی می کنیم مثل دانشجو، استاد، کارگر، کارمند، فروشنده و ...
متغیر طبقه بندی
/خصیصه ای که میخواهیم نمونه از آن نظر کاملا معرف باشد/ طبقه بندی براساس سن، جنس، قومیت، اشتغال و غیره/
روند نمونه گیری مطبق
ابتدا متغیر طبقه بندی را مشخص میکنیم/ بعد چارچوب نمونه گیری را مطابق با لایه ها و یا طبقات آ متغیر دسته بندی می کنیم / سپس با استفاده از نمونه گیری سیستماتیک افراد را به نسبت مقتضی از هر طبقه انتخاب می کنیم
انواع نمونه گیری طبقه بندی
نمونه گیری طبقه بندی متناسب و نامتناسب
نمونه گیری طبقه بندی متناسب
تعداد نمونه در هر طبقه به اندازه نسبت آن طبقه در کل جامعه آماری است
نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای
مناسب برای زمانی که چارچوب جامعه آماری در اختیار نباشد و همچنین به لحاظ گستردگی واحدهای تحلیل، امکان گردآوری اطلاعات فراهم نباشد.
مراحل نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای
نمونه گیری از خوشه ها یا گروه های بزرگ به روش تصادفی یا سیستماتیک/ سپس نمونه گیری از واحدهای درون این خوشه ها/
مثالی برای نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای
بررسی وضعیت افت تحصیلی دانش آموزان دبیرستان های تهران/ ابتدا از میان کل ناحیه های آموزش و پرورش چند ناحیه به صورت تصادفی انتخاب می شود/ سپس چند دبیرستان در درون هر ناحیه به صورت تصادفی / سپس در درون دبیرستان ها با کل دانش آموزان مصاحبه می کنیم
مهم ترین نکته در نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای
تعداد خوشه هایی که در هر مرحله باید نمونه گیری شوند/ اصل کلی به حداکثر رساندن تعداد خوشه های اولیه و سپس انتخاب تعداد معدودی واحد از هر خوشه است – به دلیل اهمیت گنجانده شدن حوزه های مختلف در هر نمونه
نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای توام با طبقه بندی در کدام تحقیقات رایج است؟
تحقیقاتی که برای پیمایش مناطق (شهرها، استان ها) صورت می گیرد/ برای مناطق وسیع جغرافیایی
نقص عمده نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای توام با طبقه بندی
مناطق عموما از نظر ساخت جغرافیایی و مسائل اجتماعی با هم متفاوت اند
سیاست اصلی در نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای توام با طبقه بندی
تعداد خوشه های زیاد + تعداد اعضای نمونه هر یک از این خوشه ها کم/ به دلیل آنکه احتمال تشابه اعضای هر خوشه بیش از تشابه آنها با اعضای خوشه های دیگر است
دو طریق برای کاهش اثر منفی خوشه ها بر معرف بودن نمونه در نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای توام با طبقه بندی
استفاده از تکنیک های طبقه بندی/ استفاده از شکل تغییریافته این نمونه گیری با نام نمونه گیری احتمالی متناسب با حجم
فرق نمونه گیری خوشه ای با نمونه گیری طبقه بندی
نمونه گیری طبقه بندی گروه های همگنی اند که به منظور انتخاب نمونه طبقه بندی شده اند – واریانس بین طبقات زیاد و واریانس درون طبقات کم/ خوشه ها گروه های ناهمگن و نامتجانسی اند که معمولا از پیش شکل گرفته اند مانند سازمان ها، مدارس و بلوک های ساختمانی – واریانس بین خوشه ها کم و واریانس درون خوشه ها زیاد
اگر واریانس بین طبقات و داخل طبقات هر دو زیاد باشند چه باید کرد؟
باید از نمونه گیری دو مرحله ای استفاده کرد
نمونه گیری احتمالی متناسب با حجم pps
شکل پیشرفته تر نمونه گیری خوشه ای/ استفاده در پیمایش های وسیع/ هر گاه خوشه هایی که باید از آنها نمونه گیری شود دارای حجم های کاملا متفاوتی باشند، بهتر است از نمونه گیری احتمالی متناسب با حجم استفاده کنیم
شانس انتخاب یک خانوار در یک شهر در نمونه گیری خوشه ای
برابر است با ضرب شانس انتخاب خانوار در شانس انتخاب بلوک/ اگر شانس انتخاب خانوار در بلوک 0.3 و شانس انتخاب بلوک در شهر 0.2 باشد، شانس انتخاب خانوار در شهر برابرست با 0.06
کی از نمونه گیری غیراحتمالی استفاده می کنیم؟
زمانی که چارچوب نمونه گیری موجود نیست یا پراکندگی جمعیت انقدر زیاد است که نمونه گیری خوشه ای کارآمد نیست / زمانی که این نمونه گیری تنها شکل نمونه گیری ممکن باشد
مهم ترین نقص تحقیق براساس نمونه غیراحتمالی
یافته های آن را نمی توان به جمعیت معین بزرگتری تعمیم داد
نمونه آسان
نمونه در دسترسی که ظاهرا قادر به دادن پاسخ های تحقیق مورد نظر محقق است/ مثل توزیع پرسشنامه توسط یک استاد بین دانشجویانش
انواع نمونه گیری غیراحتمالی
نمونه گیری تعمدی یا قضاوتی یا هدفمند/ نمونه گیری سهمیه ای/ نمونه گیری زنجیره ای یا گلوله برفی/ نمونه گیری دسترس پذیر یا در دسترس یا اتفاقی/ نمونه گیری تئوریک
نمونه گیری تعمدی یا قضاوتی یا هدفمند
براساس آگاهی محقق از جمعیت و ماهیت تحقیق/ معمولا موارد به عنوان مصداق طبقه یا مقوله مورد نظر محقق انتخاب می شوند/ معمولا عام ترین ویژگی های تیپ مطلوب نمونه در نظر گرفته می شود/ گاهی افراد غیرتیپیک و غیرهمسان انتخاب می شوند تا پاسخ های آنان با افراد تیپیک و همسان مقایسه شود/ در نظرسنجی های سیاسی به کار می رود/ مانند مطالعه رهبری یک جنبش اعتراضی دانشجویی
اختلاف نمونه گیری سهمیه ای با نمونه گیری مطبق چیست؟
نمونه گیری سهمیه ای فاقد چارچوب نمونه گیری برای انتخاب نمونه هاست/ انتخاب افراد هر طبقه در مرحله نهایی به صورت در دسترس یا اتفاقی انجام می گیرد
روند نمونه گیری سهمیه ای
طرح ماتریسی که مشخصات جمعیت هدف را توصیف می کند/ معین کردن سهم نسبی هر خانه ماتریس/ جمع آوری اطلاعات از اشخاصی که همه مشخصات یک خانه معین را دارند/ وزن دهی به همه افرادی که در خانه معینی قرار دارند متناسب با سهم آنان از کل جمعیت
هدف نمونه گیری سهمیه ای
ارائه نمونه معرف بدون انتخاب تصادفی افراد
مشکلات نمونه گیری سهمیه ای
مصاحبه گران به انتخاب کسانی که مصاحبه با آنها راحت تر است می پردازند بنابراین نتایج اریب می شود/ نسبت ها در جمعیت به دقت مشخص نمی گردد/ چون نمونه گیری تصادفی نیست برآورد دقت نمونه ممکن نیست
نمونه گیری زنجیره ای یا گلوله برفی یا شبکه ای یا انباشتی
در مطالعه گروه های سرآمد، صاحبان قدرت و طبقات بالای جامعه، بی خانمان ها و مهاجران غیرقانونی موثر است، همچنین مطالعه روی کسانی که خود را از نظر اجتماعی هم شان می دانند مثل گروه های دوستی / عمدتا برای اهداف اکتشافی به کار می رود
در کدام تکنیک نمونه گیری احتمال معرف بودن نمونه به حداقل می رسد؟
نمونه گیری دسترس پذیر یا در دسترس یا اتفاقی
نمونه گیری تئوریک
روش رایج در پژوهش های کیفی/ نمونه گیری تا حدی ادامه می یابد که به اشباع نظری برسیم/
برش های داده ها
در نظریه داده نگر یا زمینه ای با نمونه گیری ارتباط دارد/ یعنی انواع مختلف داده هایی که به تحلیلگر دیدگاه های مختلفی ارائه می دهند که از طریق آنها مقوله ای را بفهمد و خصوصیات آن را بپروراند/ وجود برش های متنوع برای تحریک نظریه پردازی مفید است
مشکلات ناشی از بی پاسخی در نمونه گیری
تقلیل غیرقابل قبول حجم نمونه و اریب
تقلیل حجم نمونه در اثر بی پاسخی را چگونه حل می کنند؟
کاهش موارد بی پاسخ با تعلیم مصاحبه گران، استفاده از مترجم و مراجعات مکرر/ تعیین حجم نمونه اولیه به میزان 20 درصد بزرگتر از مقدار مورد نیاز
چرا افزایش حجم نمونه مسئله اریب ناشی از بی پاسخی را حل نمی کند؟
چون اغلب کسانی که پاسخ نمی دهند، از جنبه های مهمی با پاسخ دهندگان تفاوت دارند مثلا مسنتر بوده، تحصیلات کمتر دارند یا مهاجرند
درستی در نمونه گیری
یک نمونه خاص تا چه حد می تواند پارامتر حقیقی جامعه را برآورد کند/ خطای نمونه گیری
اریب نمونه گیری
خطاهای سیستماتیک روش نمونه گیری معینی