Level 6 Level 8
Level 7

8. Hafta (Aşırı Gerilimler)


47 words 0 ignored

Ready to learn       Ready to review

Ignore words

Check the boxes below to ignore/unignore words, then click save at the bottom. Ignored words will never appear in any learning session.

All None

Ignore?
Aşırı Geriliml
İç Aşırı Gerilimler,
Aşırı Geriliml
Dış Aşırı Gerilimler,
YG-AG Tesislerin Etkileşimleri
Kapasitif Kuplaj
YG-AG Tesislerin Etkileşimleri
Elektromanyetik Kuplaj
YG-AG Tesislerin Etkileşimleri
Temas ile aşırı gerilimler
İç Aşırı Gerilimler (tanım)
Bir devrede açma-kapama olayları, toprak ve faz kısa devreleri, rezonans olayları ve iki farklı tesisin etkileşimi sonrasında oluşan aşırı gerilimler, iç aşırı gerilimler olarak adlandırılır.
Dış Aşırı Gerilimler (tanım)
Atmosferik olaylar sonucunda meydana gelen aşırı gerilimlerdir (Yıldırım, şimşek vb.)
Parafudr Parçaları
Temel olarak Eklatör (ark aralığı) ve Direnç
Parafudr (tanım uzun)
Parafudr temel olarak bir eklatör ve ona seri bağlı bir direnten meydana gelir. Bu elemanlar porselen, cam ya da reçineden imal edilmiş özel bir muhafaza içerisine yerleştirilirler. Parafudrların bir ucu şebeke iletkenine bağlı iken diğer ucu düşük dirençli bir topraklama tesisine bağlıdır.
Yapılarına göre parafudrlar
4'e ayrılır.
Yapılarına göre parafudrlar
Değişken Dirençli Parafurdlar
Yapılarına göre parafudrlar
Metal-Oksit Parafudrlar
Yapılarına göre parafudrlar
Borulu Parafudrlar
Yapılarına göre parafudrlar
Deşarj Tüplü Parafudrlar
Değişken Dirençli Parafurdlar (tanım)
izolasyon seviyesini aşan bir gerilimle direncin değeri düşer ve atlama aralıkları arasındaki izolasyon delinerek ark başlar. Deşarj anında gerilim değeri azaldıkça değişken direncin değeri yükselir ve akımı sınırlar Bu arada oluşan ark sönümlendirilir.
Metal-Oksit Parafudrlar (tanım)
Aktif eleman olarak değişken direnç yerine yarıiletken bir malzeme olan çinko oksit gibi metal-oksit blokların kullanıldığı parafudr tipidir.
Metal-Oksit Parafudrlar (tanım)
Değişken dirençli parafudrlara göre daha basit yapılıdır ve daha güvenlidir.
Metal-Oksit Parafudrlar (tanım)
Bu tip parafudrlarda eklatör BULUNMAZ.
Borulu Parafudrlar (tanım)
Aşırı gerilimleri bir ark üzerinden dirençsiz bir bağlantı ile topraklayarak sınırlar. Deşarj akımı boru içerisinde bulunan basınçlı gaz yardımıyla sönümlenir.
Deşarj Tüplü Parafudrlar (tanım)
Deşarj tüplü parafudrlarda ise boru yerine deşarj tüpü kullanılır.
Parafudrların Koruma Görevleri
Aşırı gerilimlere karşı koruma sağlarlar.
Parafudrların Koruma Görevleri
Yürüyen dalgaların etkilerini önlerler.
Parafudrların Koruma Görevleri
Transformatörün YG ve AG uçları ile toprak arasına yerleştirilerek koruma sağlarlar.
Parafudrların Koruma Görevleri
Y noktası yalıtılmış trafoların Y noktasının korunmasını sağlarlar.
Parafurdların Özellikleri
Aşırı gerilimin şekli ve cinsinden bağımsız çalışmalıdır.
Parafurdların Özellikleri
Üzerinden geçen anma darbe boşalma akımına müsaade etmelidir. Artık gerilim parafudru zorlamamalıdır.
Parafurdların Özellikleri
Şebekeyi etkilememelidir (uzun süreli kısa devre devam etmesi)
Parafurdların Özellikleri
Şebeke akımını kesebilmelidir.
Parafudr Topraklama Direncinin Belirlenmesi
Rda = Uda/Ida
Rda
Darbe topraklama direnci
Uda
Yalıtkan darbe dayanımı gerilimi
Ida
Darbe akımının tepe değeri
IEC 76 standardında 36 kV anma için
Uda = 170kV
IEC 76 standardında 1 kV anma için
Uda = 20kV
yıldırım darbesi akım değerleri
20kA – 60kA arası
36kV'luk sistem için Rda
170kV / 20kA = 8,5 ohm ve 170 kV / 60kA = 2,8 ohm
1kV'luk sistem için Rda
20kV / 20kA = 1 ohm ve 20 kV / 60kA = 0,333 ohm
Sistem doğrudan topraklanmışsa parafudr gerilimi
Up = 1,1*Un*e
Sistemin nötrü yalıtılmışsa parafudr gerilimi
Up = 1,1*Un
Yüksek direnç değerleri üzerinden topraklanmış sistemler
nötrü yalıtılmış veya izole kabul edilirler.
154/34,5 kV’luk indirici bir trafo merkezinde 34,5kV sargısının Y noktası 60 ohmluk bir direnç üzerinden topraklanmıştır. Transformatörü korumak için kullanılacak parafudr gerilimi ne olmalıdır?
Up = 1,1*Un = 1,1*34,5 = 37,95 kV
154/34,5 kV’luk indirici bir trafo merkezinde 34,5kV sargısının Y noktası doğrudan topraklanmıştır. Transformatörü korumak için kullanılacak parafudr gerilimi ne olmalıdır?
Up = 1,1*Un*e = 1,1*34,5*0,8 = 30,96kV
Eğer bir parafudr AG şebekesinde kullanılacaksa, darbe anma akım değeri
1,5kA
Eğer bir parafudr O.G.’li bir şalt merkezinde kullanılacaksa darbe anma akım değeri
2,5 ya da 5 kA
Eğer bir parafudr santraller ve büyük trafo merkezlerinde kullanılacaksa darbe anma akım değeri
10kA
Parafudrlar genellikle ....... kısa devre düzeylerinde imal edilirler.
10kA, 20kA ve 40kA
Arkın izolatör üzerinden atlamasına engel olmak amacı ile ......... adı verilen koruma ekipmanları kullanılır.
ark boynuzu