Level 2

256 words 0 ignored

Ready to learn       Ready to review

Ignore words

Check the boxes below to ignore/unignore words, then click save at the bottom. Ignored words will never appear in any learning session.

All None

Ignore?
kontrasygnata
podpisanie aktu prawnego przez drugą osobę ktora bierze za niego odpowiedzialnosc polityczna
podwójna egzekutywa
rozdzielenie głowy państwa i szefa rządu
John Locke
autor dwupodziału władzy
Karol Monteskiusz
autor trójpodziału władzy
impeachment
postawienie w stan oskarżenia urzędnika przez niższą izbę, a sądzenie przez wyższą
case law
prawo precedensowe (ang.)
1953
rok koronacji Elżbiety II
speaker
przewodniczący Izby Gmin i Izby Reprezentantów
Gabinet Cieni
skład przygotowany przez partię która jest w mniejszości gotów stać się gabinetem w każdej chwili w Izbie Gmin
mowa tronowa
monarcha otwierający 1. posiedzenie parlamentu wygłasza w WB mowę która zawiera plan działania rządu na rok
Tadeusz Mazowiecki Stefan Wilkanowicz
autorzy [imiona i nazwiska] preambuły polskiej konstytucji z 1997
preambuła
uroczysty wstęp do aktu prawnego opisujący okoliczności wydania aktu oraz określający cele, jakim powinien on służyć
apartyjny
nie należący do żadnej partii
konstruktywne
... wotum nieufności, tylko w Polsce i Niemczech, W tym rozwiązaniu głowa państwa przyjmuje dymisję rządu tylko wtedy, gdy część parlamentu, która wystąpiła o wotum nieufności, jednocześnie zgłosiła i uzyskała poparcie większości parlamentu dla kandydata na nowego premiera
16
ilość landów = ilość polskich województw
wolny
mandat, w którym jest się wybrańcem całego narodu
imperatywny
mandat, w którym jest się związanym do głosu i jest się przedstawicielem swoich wyborców
Marszałek Senior
przewodniczy pierwszemu posiedzeniu Sejmu w Polsce, najstarszy poseł na sali, ale może sobie tego nie życzyć
kodeks wyborczy
od 2011 zamiast ordynacji wyborczej, wprowadzenie głosowania korespondencyjnego i pełnomocnictwa
90
do ... dni, można wydłużyć kadencję Sejmu w Polsce po zakończeniu stanu nadzwyczajnego
90
na ... dni, przed upływem ostatniego dnia kadencji 4 letniej Sejmu Prezydent zarządza wybory, które się odbywają do 30 dni przed końcem kadencji
od złożenia ślubowania
od kiedy poseł/senator pełnią swoją funkcję
formalny
immunitet ..., nie ponosi odpowiedzialności za wykroczenie
materialny
immunitet ..., wynika z mandatu
nierównorzędna
dwuizbowość ... , w Polsce, gdy jedna Izba jest ważniejsza od drugiej
3
ilość parlamentarzystów do załozenia koła
15
ilość posłów do klubu
7
ilość senatorów do klubu
absolutorium
udzielić ..., stwierdzić prawidłowość finansowego działania organu w określonym przedziale czasu
15
pierwsze posiedzenie zawsze jest ... dni, po dniu wyborów (max)
30
prawo bierne do senatu
35
prawo bierne na prezydenta
21
prawo bierne do sejmu
minister bez teki
potoczne określenie ministra-członka Rady Ministrów, który nie kieruje działem administracji rządowej i nie jest obsługiwany przez ministerstwo, lecz wypełnia zadania określone przez Prezesa Rady Ministrów
1815
rok, od kiedy Szwajcaria jest wieczyście neutralna
Zgromadzenie Związkowe
nazwa rady narodowej i rady kantonów (równorzędnych) razem w Szwajcarii
szyici
akceptują tylko Koran, ortodoksy (np. Talibowie)
sunnici
akceptują i Koran, i Sunnę, liberałowie
kooperacji partii
system ..., obowiązuje w Szwajcarii jeśli chodzi o utworzenie rządu przez partie, bo system wielopartyjny
ajatollah
tytuł wyższego duchownego w wyznaniu szyickim islamu
apatryda
bezpaństwowiec, człowiek bez żadnego obywatelstwa (np. Friedrich Nietzche)
szariatu
prawo..., np. w Iranie, prawo religijne islamu
9
ilość sędziów w Sądzie Najwyższym USA
6
długosc kadencji prezydenta w Rosji, mozliwosc jednej reelekcji
lex Tymiński
polska nazwa zwyczajowa zasady domicylu
demokratura
karykatura demokracji, zartobliwy sposob nazywania systemu Rosji
1993
podpisanie przez Polskę konkordatu
1997
wejście w Polsce konkordatu w życie w powodu ustawy zasadniczej
Związek Wyznania Świadków Jehowy
3. wyznanie w Polsce
Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
2. wyznanie w Polsce
prawo wyznaniowe
zespół norm prawnych regulujących stosunek państwa do religijności
izba oporu
nazwa dla wyższej izby, gdy ta może blokować projekty lub wnosić poprawki
bikameralny
parlament dwuizbowy
unikameralny
parlament jednoizbowy (Łotwa, Litwa)
kohabitacja
sytuacja, gdy głowa państwa należy do innego ugrupowania niż reszta egzekutywy (rząd)
izba refleksji i rozwagi
nazwa na wyższą izbę, gdy ta może zahamować proces legislacyjny, ale nie go zablokować
promulgacja
publikowanie dokumentu prawnego w oficjalnym dokumencie w określonym czasie (14 dni, Dziennik Ustaw)
Weto kieszonkowe
specyficzny rodzaj weta prezydenckiego, występujący w pewnych sytuacjach w Stanach Zjednoczonych i mający charakter absolutny, gdy prezydent składa veto, a sesja Kongresu już się skończyła i nie ma kto przegłosować (na veto ma 10 dni)
oktrojować
narzucić władczym aktem dokument prawny
permanentny
tryb pracy parlamentu, gdy moze byc zwolane posiedzenie w kazdym momencie kadencji
1775
rok: ustawa zasadnicza Republiki Korsykańskiej
sesyjny
tryb pracy sejmu gdy najczesciej glowa panstwa wzywa na sesje, praca nad projektem na kazdej sejsi od nowa
1772
oktrojowanie konstytucji Szwecji przez Gustawa III
plenarna
sesja... pracy parlamentu gdy jedna z jego izb musi wystapic w pelnym skladzie
elastyczna
konstytucja zmienialna jak zwyczajna ustawa
kworum
minimalna liczba parlamentarzystów ktorzy musza wziac udzial w glosowaniu by bylo wazne
sztywna
konstytucja zmienialna na drodze specjalnego postępowania
gremium
ogół osób wchodzących w skład danej instytucji (liczba)
formalna
zmiana konstytucji wprowadzająca zupełnie nowy akt
zwykłą większością
głosowanie..., gdy trzeba więcej głosów za niż przeciw z pominięciem wstrzym.
materialna
zmiana konstytucji zmieniająca najważniejsze zasady bez nowego aktu
bezwzględną większością
głosowanie... , gdy więcej głosów za niż przeciw i WSTRZYMANYCH, których traktuje się tak jak przeciw 50% +1
27
ilość poprawek do konstytucji USA
kwalifikowaną większością
głosowanie..., gdy potrzeba określonej ilości głosów za z danego quorum
prezydenckie
Ministerstwo Obrony Nar., Spraw Zagr., Spraw Wewn. to resorty ... ponieważ Prezydent może zaproponować Ministrów, którzy je obejmą
21
ilość dni na odpowiedź na interpelację do członka rządu, prezena NBP czy prezesa NIKu
mniejszościowy
rząd ..., który dostał votum za 3 razem tzn. nie ma poparcia większości w Parlamencie
legislatywa
inna nazwa władzy ustawodawczej
dziennik ustaw rp
miejsce w którym są publikowane ważniejsze ustawy
egzekutywa
inna nazwa władzy wykonawczej
dziennik urzędowy monitor polski
miejsce, w którym publikowane są mniej istotne ustawy
otwarta
egzekutywa..., gdy głowa panstwa nie jest szefem rzadu, tylko desygnuje czlonkow rzadu, ale oni odpowiadaja przed parlamentem i potrzebuja votum zaufania
bierne
prawo legacji polegające na przyjmowaniu listów uwierzytelniających od innych ambasadorów przez Prezydenta
zamknieta
egzekutywa..., gdy glowa panstwa jest szefem rzadu i sama powoluje rzad
sąd najwyższy
zatwierdza ważność wyborów
biurokratyzacja
przerost przepisów w panstwie
czynne
prawo legacji Prezydenta dzięki któremu mianuje ambasadorów i konsulów
biurokracja
przerost liczby urzednikow w panstwie
vacatio legis
okres od publikacji do wejścia w życie ustawy (14 dni, jeśli ustawa nie stanowi inaczej)
nocny stróż
funkcja pełniona przez państwo liberalne w dziedzinie interwenzcjonizmu i socjalności
dyskontynuacji
zasada ..., nowy parlament musi od nowa pracowac nad danym projektem, ale nie obejmuje to prac nad projektem ustawy wyniklym z inicjatywy obywatelskiej
opiekuńcze
państwo..., kapitalistyczne z silnym interwencjinizmem i aktywna polityka socjalna
legalizmu
zasada ..., mówiąca ze obywatel moze czynic wszystko czego prawo nie zabrania a administracja wszystko na co pozwala prawo i na jego podstawach
populizm
zachowanie polegajace na glosszeniu chwytliwych hasel zgodnych z oczekiwaniami wiekszossci jedynie by uzyskac poparcie
Eligiusz Niewiadomski
zastrzelił prezydenta G. Narutowicza 16.12.1922
negatywna
rozdzaj kampanii wyborczej mówiącej na kogo nie głosować
1922
od 9 do 16 grudnia prezydentem Narutowicz, podaj rok
pozytywna
rodzaj kampanii wyborczej mówiącej na kogo głosować
1922-1926
lata prezydentury St. Wojciechowskiego do przewrotu majowego
autokratyzm
sposób sprawowania władzy wyłącznie przez jedną osobę wyłączoną spoza całej kontroli
1947-1952
prezydentura Bieruta, terror, uzależnienie od ZSRR, do Manifestu PKWN
1926-1939
prezydentura I. Mościckiego, realizował politykę Piłsudskiego, założył Azoty w Chorzowie
1989-1990
lata prezydentury Jaruzelskiego, ustanowił stan wojenny w 1981, inicjator obrad Okrągłego Stołu, wybrany 1. prezydentem III RP w wyobrach pośrednich przez Zgromadzenie Narodowe
1990-1995
lata prezydentury Wałęsy, w 1993 pokojowa Nagroda Nobla
1995-2005
lata prezydentury Kwaśniewskiego
2005-2010
lata prezydentury Kaczyńskiego
2010-2015
lata prezydentury Komorowskiego
prerogatywa
przywilej, szczególne prawo związane z piastowanym urzędem
delikt
... konstytucyjny, zawinione naruszenie konstytucji
1939-1947
prezydentura (na uchodźstwie) Władysława Raczkiewicza
1947-1972
prezydentura (na uchodźstwie) Augusta Zaleskiego
1972-1979
prezydentura (na uchodźstwie) Stanisława Ostrowskiego
1979-1986
prezydentura (na uchodźstwie) Edwarda Raczyńskiego
1986-1989
prezydentura (na uchodźstwie) Kazimierza Sabbata
1989-1990
prezydentura (na uchodźstwie) Ryszarda Kaczorowskiego
1989-1990
premierem Tadeusz Mazowiecki
1991
premierem Jan Krzysztof Bielecki
1991-1992
premierem Jan Olszewski
1992
premierem Waldemar Pawlak (1 raz)
1992-1993
premierem Hanna Suchocka
1993-1995
premierem W. Pawlak (2. raz)
1995-1996
premierem Józef Oleksy
1996-1997
Włodzimierz Cimoszewicz
1997-2001
premierem Jerzy Buzek
2001-2004
premierem Leszek Miller
2004-2005
premierem Marek Belka
2005-2006
premierem Kazimierz Marcinkiewicz
2006-2007
premierem Jarosław Kaczyński
2007-2014
premierem Donald Tusk
konstytucyjną
w Polsce Prezydent nie ponosi odpowiedzialności politycznej (kontrasygnata) tylko... (też karną)
Rada Legislacyjna
stały komitet przy Radzie Ministrów opiniujący projekty aktów prawnych
wojny
stan ...,stan nadzwyczajny gdy trwa wojna
wojenny
stan ..., stan nadzwyczajny gdy jest zagrożenie wojną
wyjątkowy
stan..., stan nadzwyczajny zamach stanu, pucz, przerwót
klęski żywiołowej
stan..., stan nadzwyczajny natural disaster
expose
przemówienie programowe przedstawiane przez przewodniczącego rządu (desygnowanego na premiera) na forum parlamentu (jednej z jego izb)
prezydent rp
kto odbiera przysięgę członków rządu
sejm
kto za drugim razem desygnuj Premiera i proponowanych przezeń ministrów
69
ilość posłów do wotum nieufności dla Ministra, który musi podać się po tym do dymisji, którą Prezydent MUSI przyjąć
46
ilość posłów potrzebna do złożenia wniosku o wotum nieufności całemu rządowi, dymisja, Perzydent może nie przyjąć i prosić o dalsze wykonywanie funkcji
premier
kto składa wniosek o dymisję minista, który prezydent może odrzucić lub przyjąc - szczegolna forma odpowiedzialności politycznej
ekspercki
rząd..., powoływany na czas kryzysu, składający się ze specjalistów gospodarczych, by kryzys rozwiązać, minusem jest brak jakiegokolwiek zaplecza politycznego
zespolona
rządowa administracja publiczna taka jak wojewoda (przedstawiciel premiera) względem Rady Ministrów
niezespolona
rządowa administracja publiczna taka jak przedstawiciele poszcz. ministrów względem Rady Ministrów
1987
od kiedy istnieje rola RPO (ombudsmana)
5
długość kadencji RPO, wybierany przez sejm (funkcja kreacyjna) za zgodą senatu i co rok składa przed sejmem sprawozdanie
01.01.1999
[dzien] od kiedy w Polsce jest 3-stopniowy podział administracji
1975
od kiedy w Polsce był system z 49 województwami, były też gminy
1591
powołanie Trybunały Skarbowego w szlacheckiej RP, który pełni jurysdykcję nad skarbowością pospolitą
domniemania kompetencji
rząd decyduje o wszystkich sprawach, których konstytucja nie zastrzega dla Prezydenta RP lub innych organów administracji publ.
Małgorzata Kidawa-Błońska
marszałek sejmu
Stanisław Karczewski
marszałek Senatu
Adam Bodnar
RPO od 2015
1994
od kiedy działa NIK
6
długość kadencji Prezesa NIKu wybieranego przez Sejm za zgodą senatu, ma immunitet i jak wszyscy z NIKu jest apartyjny, co roku sprawozdanie przed Sejmem
Ewa Łętowska
pierwszy RPO w Polsce 1987-1992
2000
od kiedy przy RPO działa Rzecznik Praw Dziecka
1998
powstanie IPNu
2006
powstanie Biura Lustracyjnego przy IPNie i rozpoczęcie prowadzenia rejestru
1991
przyjęcie przez Polskę Konwencji Praw Dziecka
1993
założenie KRRITu - 5 apartyjnych członków na 6 lat przez różne organy, wolnosc slowa, prawo do informacji, oplaty za abonament
1944
PKWN podział na województwo, powiat i gromadę
1921
II RP podział na województwo, powiat i gminy miejskie oraz wiejskie
15-45
ramy, ilu członków może liczyć rada gminy/miasta (Warszawa wyjątkiem)
rada miasta
organ uchałodawczy i kontrolny wzgledem organu wykonawczego gminy miejskiej
rada gminy
organ uchałodawczy i kontrolny wzgledem organu wykonawczego gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej
10
ilość % społ gminy mająca inic. do referendum
30
ile % gminy musi wziąć udział w referendum by było wiąż.
dotacja
bezzwrotna pomoc finansowa dla jednostek terenowych przeznaczona na konkretne zadania (własne lub zlecone)
subwencja
bezzwrotna pomoc finansowa dla jednostek terenowych przeznaczona na cele ogólne
Regionalna Izba Obrachunkowa
rozwiń: RIO
2006
data założenia Urzędu Komunikacji Elektronicznej (częstotliwości, kompatybilność elektromagnetyczna)
burmistrz
organ władzy wykonawczej gminy miejskiej do 100 000
prezydent
organ władzy wykonawczej miasta pow. 100 000 lub bylego miasta wojewódzkiego + Sopot
wójt
oragn władzy wykonawczej gminy wiejskiej
sołtys
ogran władzy wykonawczej sołectwa (jednostki pomocniczej gminy wiejskiej)
grodzki
miasto na prawach powiatu (pow. 100 000) to powiat... (69 w Polsce)
ziemski
powiat składający się z kilku lub kilkunastu gmin (314 w Polsce)
zarząd powiatu
wybierany pośrednio od 3 do 5 gremium organ wykonawczy powiatu ziemskiego
starosta
stoi na czele zarządu powiatu, wybierany pośrednio
15-29
ramy ilu może być członków w radzie powiatu ziemskiego (zależne od ilości ludzi)
pośrednio
przewodniczący sejmiku wojewódzkiego wybierany jest...
5
ilość osób w zarządzie województwa bez marszałka woj. (wszyscy wybierani pośrednio przez Sejmik)
10
% ilość do inicjatywy referendalnej w powiecie
5
% ilość do inicjatywy referendalnej województwa
pickelhauba
hełm pruski, symbol ich militaryzmu
quango
ang. organizacja quasi-pozarządowa
dewolucja
proces przekazania części uprawnień władzy centralnej jej instytucjom regionalnym (ale nie władzy lokalnej) -> coś a la administracja zespolona
bałkanizacja
rozbicie politycznej całości na mozaikę antagonistycznych jednostek
quasi-pozarządowa
organizacja ... to taka, która jest organizowana przez rząd i wykonuje zadania delegowane, ale jej członkowie pochodzą z nominacji, a nie z wyborów (nie są to urzędnicy, ani ministrowie) - organizacja ale zależna od rządu
Komunitaryzm
pogląd, że jednostka jest konstytuowana przez wspólnotę, z której pochodzi i niemożliwe jest odcięcie się od tych więzów (powinna być jej wdzięczna, angażować się, dbać o utrzymanie)
ochlokracja
rządy motłochu, tłumu, zwyrodniała forma demokracji wg Polibusza
dekoncentracja
... władzy - przekazanie pewnych uprawnień 'w dół' ale bez zastrzeżenia co do stałości, w każdym momencie centrum może odebrać owe uprawnienia (różnica)
radykalna
demokracja ... - możliwie najbardziej partykularna i rozproszona, rozbita, sprzyja jak największemu uczestnictwu we władzy
totalitarna
demokracja ... - władza rości sobie prawo do monopolu na ideologiczną mądrość, często są to jedynie pozory demokracji
ludowa
demokracja ... - w wydaniu komunizmu
deliberatywna
demokracja ... - podkreśla rolę dyskursu i dyskusji w procesie sprawowania rządów
ochronna
demokracja ... - taka do której można się uciekać przed uciskiem ze strony ogółu czy nawet rządu
elityzm
pogląd, że władzę powinny sprawować wąskie, wyspecjalizowane, najlepsze grupy
neokorporacjonizm
tendencja, gdzie zorganizowane interesy są uprzywilejowane i mają łatwiejszy dostęp do władzy
eurokomunizm
łączenie zasad marksizmu z liberalną demokracją w Europie
scjentyzm
zespół poglądów filozoficznych głoszących, że prawdziwą i w pełni uzasadnioną wiedzę o rzeczywistości dostarczają jedynie nauki przyrodnicze
politikon
gr. społeczne, państwowe, publiczne, powszechne
pluralistyczna
teoria ... państwa - państwo sługą a nie panem, liberalizm, umowa społeczna, państwo arbitrem, tu umowa społeczna
kapitalistyczna
teoria ... państwa - państwo to tylko nadbudowa polityczna dla bazy ekonomicznej, rodzi się w wyniku działań kapitalistów zabezpieczających swój interes
1762
rok wydania "O umowie społecznej" J. J. Rousseau
1651
rok wydania "Lewiatana ..." Hobbesa
Lewiatan
państwo-..., teoria państwa, że państwo to "apodyktyczna niania, która wszędzie włazi" dąży do osiagnięcia swoich celów
Arystoteles
autor koncepcji naturalnego powstania państwa (z konieczności natury ludzkiej) podział na 3 systemy rządów i ich wypaczenia, najlepsze państwo rządzone przez średnich (wyważenie wg Etyki)
Gumplowicz
autor teorii powstania państwa przez podbój (hordy->plemiona->własność i władza) państwo dla "zachowania gatunku" by osiągać dobrobyt, walka ras w znaczeniu ethnosu
Engels
twórca teorii powstania państwa w drodze rozpadu wspólnot ludzkich/rozwarstwienia klasowego, państwo chroni przez wzaj. anihilacją antagonist. grupy ludzkie powstałe na bazie własności, państwo chroni przed wewnętrz. konfliktami wynikłymi z własności/podziału klasowego
Rousseau
twórca koncepcji umowy społecznej, po to by kontrolować ekonomiczny aspekt życia (stan natury dobry tylko ten aspekt anarchiczny), obustronna, powszechna umowa, oddanie wszystkiego, co się ma i zwrot z chronieniem przez prawo
Rousseau
kto?: stan natury dobry, pojawienie się rodziny i własności zepsuło to, wypaczenie umowy społ. to despotia, zwolennik republiki i egalitaryzmu, przeciwnik parlamentaryzmu (bo to pośrednie)
Grocjusz
kto?: człowiek ma "popęd społeczny" by tworzyć struktury społeczne, a umowa społeczna to uzasadnienie obowiązków jednostki i państwa
Hobbes
kto?: ludzie nienasyceni egoiści, więc państwo, by ich poskromić, bellum omnium contra omnes, anarchia, ucieczka przed tym to oddanie wszytkich swych przyrodzonych praw suwerenowi
Lenin
kto rzekł?: "państwo jest produktem i przejawem nieprzejednanych przeciwieństw klasowych"
Hegel
kto?: państwo wspólnotą etyczną, rzeczywiste i obiektywne istnienie ludzkiej wolności, posiada realność w swoich obywatelach, boska idea w ziemskiej postaci, rzeczywisty abstrakt, urzeczywistnienie substancjalnej etyki
Jellinek
kto?: państwo to korporacja terytorialna (twór ludzki, więc nienaturalny) samorodna władza zwierzchnia, wola większości, ludzie dający rozkazy i dajacy posłuch, ciągłość czasowa i przestrzenna (3 elementy)
anarchizm
ruch który mówił, że należy znieść państwo (nie władzę) bo pogłębia różnice społ., jest aparatem przemocy, dążenie do pełnej indyw. wolności, miałyby być wolne gminy zawierane przez porozumienia umowne
Arystoteles
kto rzekł?: "obecnie królestwa juz się nie pojawiają, ponieważ dziś jest wielu równych sobie, nie ma zaś nikogo, kto by tak nad innymi górował, iżby się nadawał do tak wielkiej i dostojnej roli"
flagellum
Augustyn: państwo to ... dei, civit. terrena a dei kryterium: amor sui/dei (!) dlatego kościół powinien przenikać państwo, Jerozolima/Babilon - Abel/Kain, represja państwa to kara za grzechy, wartości chrześcijańskie najsprawiedl. i najlepsze powinny kształtować świat
Tomasz
kto?: państwo powstaje naturalnie i ma pomagać w drodze do zbawienia, zasada władzy boska, a struktury hierarchiczne ludzkie, akceptacja prawa oporu ale bardzo ostrożnie, najlepszym ustrojem monarchia
polityczne ekonomiczne
wg Marksa "państwo ..." zło konieczne, które zostanie usunięte, "państwo ..." przetrwa ale potem też zginie
dyktatura proletariatu
społeczeństwo kapitalist. -> ... -> komunizm (pełne zniesienie państwa) - ten 2. etap wg Lenina to "prawdziwa demokracja", musi mieć inną formę niż państwo kapitalistyczne
Locke
kto?: stan natury był dobry, ale transgresje prawa natury więc było potrzeba wyższej instancji, więc umowa społ. 1.: między jednostkami 2. między społ. a suwerenem
Jellinek
kto?: społeczeństwo to ciągłe kompromisy grup walczących o władzę, a ustrój to wykładnik napięcia stosunków społecznych, konstytucja jest pisana i rzeczywista, czyli prawdziwe życie państwa i podział jego władzy
Rousseau
kto?: contract social musi być wszyscy ze wszystkimi, ciało polityczne nie może pogwałcić tego, syt. wszystkich równa, zyskuje się tak wolność i własność, ale już nie na zasadzie siły jednostki, "kierowanie się tylko apetytem jest niewolą"
Bakunin
słowianofil, powszechna REWOLUCJA społeczna, wolność skrajna a nie rousseauowska, odebranie cząstki wolności to odebranie jej całej, Adam i Ewa to pierwszy heroiczny zryw do wolności, nie ma państw ludowych a tylko pseudoludowe
status
łac. ustrój
państwo
... można ująć jako 1. strukturę organów władzy publicznej lub 2. wspólnotę ludzką i społeczeństwo
suwerenność
możność/prawo państwa do samodzielnego określania swojego losu (niepodzielna acz stopniowalna)
terytorialna hierarchiczna
państwo to organizacja polityczna, ..., suwerenna, z przymusem i ...
formę
na ... państwa (t.j. sposób sprawowania władzy sensu largo) składa się ustrój terytorialny, forma rządów i reżim polityczny (pojęcie neutralne aksjologicznie)
monarchia republika
forma rządów to ... lub ...
absolutna
monarchia może być ... lub konstytucyjna
demokratyczny autorytarny totalitarny
metody i zasady stosunku władzy do ludności, czyli reżim polityczny może być: ... ... lub ...
gabinetowy
model reżimu demokratycznego parlamentarno-... gdzie rząd powoływany przez głowę państwa i musi mięć zaufanie parlamentu
komitetowy
model reżimu demokratycznego parlamentarno-... gdzie egzekutywa jest mianowana przez parlament, nie ma trójpodziału, parlament jest najwyżej i mianuje wszystkich
feudalistyczne socjalne
typy państwa to: niewolnicze, ..., kapitalistyczne, ...
kapitalistyczne
państwo ... można podzielić na wczesno... (laissez faire), faszystowskie, liberalno-demokratyczne i 3-ego świata
elektoralny
autorytaryzm ... w którym odbywają się wybory ale bez zachowania standardów demokratycznych
dominujący
autorytaryzm ... gdzie jest mocne scalenie ośrodków władzy i ich centralizacja w ramach jednej osoby/grupy
konkurujący
autorytaryzm ... gdzie istnieje pare konkurujących grup oligarchicznych, zróżnicowane elity, słabość władzy centralnej, ale wciąż niedemokratyczne zwalczanie opozycji
zinstytucjonalizowana
wg Webbera władza może być spersonalizowana lub ...
oblężonej twierdzy
"syndrom ... ..." jako zabieg legitymizujący władzę autorytarną, wszyscy chcą nas napaść, a my się tylko bronimy, tylko my zapewnimy stabilość i bezpieczeństwo (np. starożytna Assyria)
tradycyjna charyzmatyczna
wg Webbera legitymizacja władzy może być ... legalna lub ...
transformacja
odgórna zmiana ustroju, gdy rząd widzi, że jest słabszy niż opozycja i jest zmuszony do zmian, dobrze, gdy jest negocjowana z opozycją
społeczna normatywna
wg Almonda i Powella legitymizacja może być ... lub ... i odnosi się i do sposobu sprawowania władzy, i do grupy sprawujacej
publiczna
władza ... czyli władza sformalizowanych grup społecznych, nie każda taka jest państwową, ale każda państwowa jest taką
polityczna
władza ... czyli władza jednej grupy nad drugą w warunkach zróżnicowania społecznego
przedmiotowo podmiotowo
władzę można ująć: relacjonalnie, jako proces decyzyjny, ... lub ...
liberalny
nacjonalizm ... - głównie idea samostanowienia, brak preferencji co do poszczególnych jednostek narodowych
konserwatywny
nacjonalizm ... - (Aleksander III, Bismarck) spójność i czystość narodowa w ramach danego państwa, nacjonalizm antidotum na socjalizm międzynarodowy
ekspansywny
nacjonalizm ... - agresywny, podział my/oni, mocno szowinistyczny i ksenofobiczny, wartościowanie
1748
wydanie "O duchu praw" Monteskiusza (3-podział władzy)
1689
rok wydania "Dwóch traktatów o rządzie" J. Locke'a (koncepcja 3-podziału, ustawodawcza-wykonawcza-federatywna)